YT FB
flowers flowers 2 3

Jaki wpływ ma witamina D na nasze codziennie funkcjonowanie?

Witamina D jest bardzo ważnym czynnikiem pozwalającym zachować prawidłowy metabolizm kostny –  warunkuje ona aktywne wchłanianie z przewodu pokarmowego wapnia, fosforu i magnezu dostarczonych  w diecie. Bez udziału witaminy D wchłanianiu biernemu ulega jedynie niewielki procent wapnia z jelit, co na dłuższą metę prowadzi do hipokalcemii i uruchomienia mechanizmów wyrównawczych mających na celu utrzymanie prawidłowego stężenia wapnia, tj. do powstania wtórnej nadczynności przytarczyc i uwolnienia wapnia z kości. Nadczynność przytarczyc powoduje również zwiększone wydalanie fosforu z moczem i upośledzenie jego wchłaniania z przewodu pokarmowego. Hipokalcemia i hipofosfatemia prowadzą do zaburzeń mineralizacji kośćca i powstania zmian krzywiczych, co może u osób dorosłych się objawiać osłabieniem mięśni, bólami kostnymi, deformacjami i złamaniami.

U dzieci objawy krzywicy różnią się w zależności od wieku:

  •  w 1 roku życia zauważyć można poszerzenie szwów czaszkowych i ciemiączek, spłaszczenie tylnej powierzchni czaszki, rozmiękanie kości potylicy, poszerzenie nadgarstków, deformację żeber, opóźnienie wyrzynania się zębów, ubytki szkliwa zębów, osłabienie siły mięśniowej i napięcia mięśniowego (trudności z chodzeniem bez podparcia, wiotkość powłok brzusznych)
  • po 1 roku życia, w związku z obciążeniem spowodowanym pozycją pionową  i chodzeniem, główne objawy krzywicy dotyczą kończyn dolnych, które stają się koślawe lub szpotawe. Może dojść do ograniczenia wzrostu i złamań.

Utrzymanie odpowiedniego stężenia witaminy D (przy diecie bogatowapniowej) korzystnie wpływa   na układ kostny. Godne zauważenia są także działania pozakostne witaminy D:

  • zmniejszenie ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego,
  • chorób nowotworowych,
  • cukrzycy,
  • zakażeń i chorób autoimmunologicznych.

Źródłem głównym witaminy D u człowieka jest synteza skórna odbywająca się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. Jedynie do 20% witaminy D dostarczyć można w diecie (przede wszystkim z ryb morskich o dużej zawartości tłuszczu i żółtek jaj), co jest niewystarczające aby zapobiec niedoborom. Ze względu na to, że nasłonecznienie w umiarkowanych szerokościach geograficznych ( a więc i w Polsce) dostarcza odpowiednią ilość promieniowania ultrafioletowego jedynie w miesiącach letnich (pod warunkiem nie stosowania kremów z filtrami UV), zaleca się suplementację witaminą D w miesiącach jesienno-zimowych. Za optymalne stężenie witaminy D uważa się stężenia w surowicy w zakresie 30- 50 ng/ml.

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów witaminy D- w postaci kropli, kapsułek, również do stosowania co kilka tygodni. Minimalna dawka profilaktyczna u osoby dorosłej to 800-1000 j. na dobę do stosowania od października do kwietnia. Najwyższa  dopuszczalna dawka profilaktyczna to 4000 j./d). U osób powyżej 65 r. ż. suplementację należy prowadzić cały rok ze względu na mniejszą syntezę skórną. Kobiety ciężarne powinny suplementować wit. D w dawce 2000 j./d (taka dawka wit. D jest zawarta w odpowiednich dla ciąży preparatach witaminowych). Wyższe dawki profilaktyczne stosuje się u osób otyłych i powyżej 75 r.ż (tu dawkę zwiększa się do 4000 j./d).

Dawki lecznicze (stosowane po stwierdzeniu niedoboru) są większe i wynoszą u osoby dorosłej 7- 10 000 j./d przez 1-3 miesiące lub 50 000 j.  w dawce comiesięcznej. Kontrola wyrównania niedoborów (oznaczenie 25(OH)D w surowicy) ma sens po 6-8 tygodniach leczenia.

Ponieważ stosowanie zbyt dużej dawki  niesie za sobą ryzyko przedawkowania, warto zwrócić uwagę na skład stosowanych odżywek, preparatów witaminowych, a w sytuacjach wątpliwych zwrócić się po poradę do lekarza.